x 
Inloggen
A- A A+

Downloads voor leden & bezoekers PGGG

Omhoog

SelPP

selpp101

 

Toepassing - Wim Nelis: SelPP

Download
Plaats het bestand in de map ..\PG30\SUPP

Niet op de knop "Openen" klikken, maar op de knop "Opslaan" als dat aangegeven wordt.
De installatie begint automatisch bij het opstarten van PRO-GEN.

Korte informatie over programma
Selecteer/markeer personen zonder privacy bescherming.

Selecteer (markeer) personen waarop de Wet Bescherming Persoonsgegevens niet van toepassing is.

Voorbeeld-schermen
(Klik op de afbeelding voor een vergoting en klik op Venster sluiten om de vergroting weer te sluiten.)

SelPP optie menu A 
SelPP optie menu B 


Korte handleiding

In het Hoofdmenu kiest u voor "Wijzigen gegevens personen"
In "Totaallijst Personen" drukt op op het toetsenbord op L (van selecteren)
Kies de eerste optie "Opgeslagen voorwaarde kiezen" Enter
Kies vervolgens de regel "Personen zonder privacy bescherming" Enter
Geef bij "Opties bij selecteren" wat uw wensen zijn
Met de cursor op "Invoer akkoord" druk Enter

U kunt in "Totaallijst Personen ook kiezen voor "Markeren"

Hierna volgt het artikel uit PRO-GEN-eralia jrg. 9 (2003), nr. 3, blz. 60:

Beschrijving


Over een toepassing van de Wet Bescherming Persoonsgegevens

door Wim Nelis, Emmeloord

Recent heb ik een deel van mijn genealogisch onderzoek op het internet gepubliceerd. Bij het selecteren van de te publiceren gegevens heb ik rekening gehouden met de Wet Bescherming Persoonsgegevens.

De Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP) is van kracht sinds 2001.09.01 en verplicht houders en bewerkers van gegevens van natuurlijke personen om die gegevens zorgvuldig te bewerken. Voor genealogen zijn mijns inziens vooral artikelen 2, 8, 13 en 27 van belang. In artikel 2 staat onder meer dat de WBP niet van toepassing is op bewerkingen uitsluitend voor persoonlijke of huiselijke doeleinden. In artikel 8 staat dat voor elke bewerking, waaronder ook het publiceren op Internet valt, de betrokkenen ondubbelzinnig hun toestemming moeten hebben verleend voor de bewerking. De betrokkenen zijn natuurlijke personen over wie men gegevens publiceert. In artikel 13 staat dat er passende maatregelen worden genomen om onrechtmatige bewerking te voorkomen. In artikel 27 staat dat men de bewerking van persoonsgegevens vooraf moet melden bij het College Bescherming Persoonsgegevens.

Alhoewel een natuurlijk persoon ook overleden kan zijn, denk aan erflaters, wordt in de WBP impliciet aangenomen dat de betrokkene leeft. Daaruit kan geconcludeerd worden dat de WBP niet van toepassing is op gegevens over reeds overleden personen.

De eerste keuze die gemaakt moet worden
Een essentieel onderdeel van genealogie is het publiceren van resultaten van het onderzoek. Als men dat conform de WBP wilt doen, zijn er grofweg twee mogelijkheden:
  • De verwerking wordt geregistreerd, de betrokkenen worden geïnformeerd en de gegevens waarvoor of de WBP niet van toepassing is of toestemming voor publicatie verkregen is worden gepubliceerd.
  • De verwerking blijft beperkt tot die informatie waarvoor de WBP niet van toepassing is.
Ik heb de tweede mogelijkheid toegepast. Dat betekent dat de publicatie beperkt blijft tot reeds overleden personen, en tevens dat er passende maatregelen zijn genomen om dat te waarborgen. De belangrijkste maatregel is een programma bij PRO-GEN dat de personen voor publicatie selecteert.

In Genealogie, het kwartaalblad van het Centraal Bureau voor Genealogie, zijn twee artikelen gepubliceerd die dieper ingaan op de effecten van de WBP.

PRO-GEN en de WBP
In PRO-GEN komt in een aantal uitvoerprogramma's de mogelijkheid van privacybescherming voor. Deze onderdrukken bepaalde gegevens indien deze nog te jong zijn, ook indien de persoon reeds overleden is. Het compleet onderdrukken van een persoon in de uitvoer komt niet voor, evenmin als het selecteren van personen voor wie al dan niet de WBP van toepassing is. Om deze selectie te kunnen maken is een uitbreiding op PRO-GEN geschreven.

Gezien de WBP lijkt het mij toe dat het prettig is om in het persoonsblad een extra veld op te nemen waarin kan worden aangegeven of de gegevens van die persoon gepubliceerd mogen worden. In dit veld kan men voor nog levende personen administreren dat toestemming is verkregen voor het publiceren van de gegevens. PRO-GEN kan dan personen waarvoor geen toestemming verkregen is onderdrukken in de verschillende vormen van uitvoer.

Het selecteren van personen
Het vervolg van dit artikel gaat alleen over het selecteren van personen waarvoor de WBP niet van toepassing is, dus de overleden personen. In PRO-GEN kan dat worden opgeschreven als

Overlijden datum <> ""

Er zijn echter de nodige personen waarvan de overlijdensdatum niet bekend is. Als deze personen echter lang genoeg geleden geboren zijn, is het zeer aannemelijk dat ze reeds overleden zijn. Het selectiecriterium kan worden aangevuld met

YEAR(Geboorte datum) > 0 AND YEAR(Geboorte datum) < 1903

Opmerking:
Als er geen geboortedatum bekend is, zal de VTX functie YEAR de waarde nul opleveren. Deze waarde moet worden uitgesloten, zodat alleen waarden vanaf 1 tot en met 1902 worden geaccepteerd.

Opmerking:
Het "aanvullen van het selectiecriterium" klinkt eenvoudig, maar is in het algemeen niet mogelijk zonder een VTX programma te schrijven.

Het blijkt dat ook dan de nodige personen niet geselecteerd worden, waarvan eigenlijk niet duidelijk is of ze al dan niet geselecteerd zouden moeten worden. Het betreft personen waarvan noch de geboortedatum, noch de overlijdensdatum bekend zijn. Hun WBP status is dus onbekend. In mijn geval zijn er drie grotere groepen personen met deze eigenschap:

  • Voorouders uit de 18e eeuw en eerder, waarvan nog weinig gegevens gevonden zijn;
  • Ouders van aangetrouwde personen, van wie alleen de namen zijn overgenomen uit huwelijksakten; en
  • Kinderen en kleinkinderen van overleden personen, waarvan de naam en de familierelatie uit overlijdensadvertenties is bepaald.
Of de WBP op hun van toepassing is kan vaak bepaald worden uit de WBP status van directe familieleden. Ik heb daartoe de volgende regels geformuleerd voor personen met een onbekende WBP status:

  • Indien de WBP op minimaal een van zijn/haar kinderen niet van toepassing is, dan is de WBP ook voor hem/haar niet van toepassing.
  • Indien de WBP van toepassing is op minimaal een van zijn/haar ouders, dan is de WBP ook voor hem/haar van toepassing.
  • Neem de WBP status van de partner over. Indien er meerdere partners zijn, krijgt de partner zonder privacy bescherming voorrang.
Merk op dat regels A en B een repeterend karakter hebben: als de toepasbaarheid van de WBP bepaald is aan de hand van de volgende (vorige) generatie, kan door herhalen van de regel de toepasbaarheid van de WBP op de daaraan voorafgaande (opvolgende) generatie worden bepaald.

De regels A en B gaan uit van de veronderstelling dat kinderen later dan hun ouders komen te overlijden. In dat geval zal in een reeks generaties op de gegevens van de oudste generaties de WBP niet van toepassing zijn, en vanaf een zekere generatie zullen de gegevens van alle jongere generaties wel onder de WBP vallen. Onder deze veronderstelling is er dus precies één omslagpunt.

In de situatie dat kinderen eerder dan hun ouders zijn komen te overlijden, leiden de bovenstaande regels tot een verkeerd resultaat. Met kleine aanpassingen van de regels worden dit soort fouten voorkomen.

Programma SelPP
Het VTX programma SelPP selecteert personen zonder privacybescherming. Het voert de hiervoor beschreven regels uit, met wat uitbreidingen en verfijningen.

De uitbreidingen bestaan uit twee regels om een onbekende geboortedatum te schatten. De eerste regel is dat een persoon geboren is voor het overlijden van zijn/haar ouders. Als de eerst overleden ouder meer dan 100 jaar geleden overleden is, dan is het kind dus meer dan 100 jaar geleden geboren, en is de WBP niet van toepassing.

De tweede regel is dat een persoon veelal ter wereld komt na het huwelijk van zijn/haar ouders. Deze regel is discutabel. Als een ouderpaar minder dan 100 jaar geleden huwde, zal op de kinderen, op grond van deze regel, de WBP van toepassing worden verklaard. Als het kind echter voor het huwelijk geboren is, kan hooguit ten onrechte de WBP van toepassing worden geacht. Deze fout is minder erg dan een fout andersom.

Er zijn tevens twee verfijningen aangebracht. De eerste is dat een lijst wordt aangemaakt waarin die personen staan waarop de repeterende regels niet mogen worden toegepast. Als een persoon reeds overleden is, maar minder dan 100 jaar geleden geboren is, wordt die persoon in de lijst opgenomen. Ook als blijkt de een persoon niet beschermd is, maar (een van) zijn ouders wel, wordt die persoon in die lijst opgenomen. Voor de overige personen geldt dat de toepassing van de WBP netjes verdeeld zal zijn over de generaties: er is in een elke reeks van de jongste naar de oudste generatie precies een persoon aan te wijzen waarop de WBP van toepassing is, terwijl de WBP niet van toepassing is op de ouder in de reeks. Op deze reeksen kunnen de repeterende regels wel worden toegepast.

De tweede verfijning is dat als van een persoon de bescherming niet bekend is, deze persoon geen ouders heeft, en de kinderen allen beschermd zijn, deze persoon niet in de selectie wordt opgenomen. Door deze maatregel wordt het aantal "losse vogels" in het resultaat beperkt.

Programma SelPP zet veldvervanging voor personen en relaties altijd aan, om van zoveel mogelijk personen direct de toepasbaarheid van de WBP te kunnen toetsen.

Het programma SelPP werkt in meerdere fasen. In fase 0 wordt van elk individueel persoon bepaald of de WBP wel van toepassing is, de WBP niet van toepassing is of dat het (nog) niet te bepalen is. In fase 1 wordt gekeken of de toepasbaarheid van de WBP bepaald kan worden uit de overlijdensgegevens van de ouders of uit hun huwelijksdatum.

Vanaf fase 2 worden de repeterende regels toegepast. Indien in een fase er geen veranderingen optreden stopt het programma. Dit betekent overigens dat minimaal fase 3 ook doorlopen moet worden, alleen maar om vast te stellen dat in fase 2 het maximum bereikt is wat met de repeterende regels bereikt kan worden.

Het effect van de verschillende regels in SelPP laat zich aflezen uit de onderstaande tabel. Het is de uitvoer van SelPP losgelaten op een groep van 1453 onderling gerelateerde personen.

Fasewel WBPgeen WBPonbekend
0657539257
1671551231
279063429
379063429



Na fase 0 zijn er 257 personen gevonden waarvan zowel de geboortedatum als de overlijdensdatum onbekend zijn. De pogingen om de geboortedatum te schatten en daaruit de toepasbaarheid van de WBP te bepalen leidt in 26 gevallen tot een resultaat. Na fase 2 blijkt dat bij 202 van die personen de repeterende regels leiden tot een conclusie over de toepasbaarheid van de WBP. Overigens zijn in dit geval de repeterende regels bij 72 personen niet toegepast.

Installatie en gebruik van SelPP
Na installatie is SelPP te starten vanuit de persoonslijst. Het is op twee plaatsen te vinden, namelijk in menu "seLectie personen", "opgeslagen voorwaarde Kiezen", "personen zonder privacy bescherming" en in menu "mArkeren personen", "opgeslagen voorwaarde Kiezen", "personen zonder privacy bescherming".

Indien aangeroepen vanuit het selectiemenu, toont SelPP het volgende menu:



In het bovenste deel van het menu kan men opgeven wanneer de WBP niet van toepassing is op een persoon. Het overlijdensjaar staat standaard op vorig jaar, het geboortejaar staat standaard op 100 jaar geleden.

In het onderste deel kan men aangeven wat er dient te gebeuren met de personen waarvan de toepasbaarheid van de WBP niet bepaald kan worden. Men kan deze personen al dan niet opnemen in de selectie. Indien deze personen ook geselecteerd worden, kan worden aangegeven of deze personen gemarkeerd dienen te worden.

Indien aangeroepen vanuit het markeermenu, toont SelPP het volgende menu:

 

Het verschil zit in het onderste deel van het menu: men kan kiezen of de "onbekende" personen al dan niet gemarkeerd worden.

Na afloop van SelPP krijgt men een overzicht dat er ongeveer als volgt uitziet:

Tijdens elke fase geeft de balk aan welke fractie van de personen in die fase behandeld is. Boven de voortgangsbalk staan de resultaten van de laatst afgesloten fase. Het belangrijkste getal is het aantal personen waarvan nog niet bekend is of de WBP van toepassing is.

Selecteren van personen voor publicatie
Het probleem gesteld aan het begin van dit artikel is om een samenhangende groep personen te selecteren voor publicatie, echter dusdanig dat op geen van hen de WBP van toepassing is. De gevolgde werkwijze is als volgt.

  • Selecteer de groep personen waarover gepubliceerd zal gaan worden. Deze selectie is alleen nodig om het programma SelPP sneller te kunnen laten werken, omdat het niet naar personen hoeft te kijken die toch niet gepubliceerd zullen worden. Mogelijk heeft het ook een gunstige invloed op het geheugengebruik van het VTX programma. Er worden namelijk 3 lijsten aangemaakt die vrij groot kunnen worden.
  • Start het programma SelPP vanuit het selectiemenu, neem de "onbekende" personen ook op de selectie en markeer deze personen.
  • Bepaal van elk van de gemarkeerde personen of ze al dan niet gepubliceerd mogen worden. In geval van twijfel kunt u kiezen voor niet publiceren. Als de gegevens van een persoon gepubliceerd mogen worden, verwijder dan de markering.
  • Selecteer vervolgens de niet-gemarkeerde personen. Dientengevolge blijven uitsluitend de personen over, waarover gepubliceerd mag worden.
  • Selecteer vervolgens de gerelateerden van bijvoorbeeld de oudste persoon in de selectie. Deze selectie heeft tot gevolg dat er weer een groep gerelateerde personen overblijft, en dat alle losse groepjes personen uit de selectie verdwijnen.
Na deze vijf stappen resteren de personen waarover probleemloos gepubliceerd mag worden, en die onderling allen gerelateerd zijn. In mijn geval bevatte de selectie na stap A 1453 personen, na stap E waren daarvan 634 personen over.

Technische details SelPP
SelPP is een VTX-programma, dat uitsluitend vanuit het selectie- of vanuit het markeermenu kan worden aangeroepen. Het programma maakt dus geen uitvoer en kent een paar beperkingen die niet gelden voor een "standaard" VTX-programma.

Het blijkt dat in één programma eigenlijk niet tegelijkertijd personen geselecteerd en gemarkeerd kunnen worden. Eerst selecteren en dan markeren geeft een onterechte foutmelding. Eerst markeren en dan selecteren lijkt te werken, maar de markeervoorwaarde is niet ingevuld en het aantal gemarkeerde personen dat bovenin de persoonslijst wordt vermeld staat ten onrechte op nul. Door een RESTART instructie te gebruiken tussen het selecteren en het markeren wordt het gewenste resultaat verkregen.

Als het programma twee keer achter elkaar wordt aangeroepen, dan verandert het resultaat niet, op het gemelde aantal gemarkeerde personen na: deze wordt na de tweede aanroep nul. Om die reden stopt SelPP indien de markering door SelPP is aangemaakt.

De voortgangsbalk van de eerste doorgang wordt door PRO-GEN gemaakt, en kan niet onderdrukt worden. De positie van de voortgangsbalk kan niet veranderd worden. Dus het aantal beschikbare regels boven de voortgangsbalk is vast. In het VTX-programma dient het kader en de beschrijving bij de voortgangsbalk wel te worden aangemaakt.

De instructie PAUSE werkt ook in dit type VTX-programma's, maar er verschijnt geen melding dat men iets moet intypen om door te gaan.


Noten:
1 Zie voor de volledige tekst http://www.overheid.nl/wetten. Zoek daar op de tekst "bescherming persoonsgegevens". Op http://www.justitie.nl/Images/11_523.pdf is een handleiding voor verwerkers van persoonsgegevens te verkrijgen,
2 Zie http://www.cbg.nl
3 De twee artikelen zijn "Genealogie en privacy"door Rob van Drie, verschenen in Genealogie 4, najaar 1998 en "Genealogie en bescherming persoonsgegevens" door Rob van Drie, verschenen in Genealogie 8, najaar 2002.
 
Powered by Phoca Download